<?xml version="1.0" encoding="utf-8" standalone="no"?>
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.1//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml11/DTD/xhtml11.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<head>
<title>Hálfdanar saga svarta</title>
</head>
<body>
	<h2 id="s1">1. kafli</h2>
	<p>Hálfdan var þá veturgamall er faðir hans féll. Ása móðir hans fór þegar
		með hann vestur á Agðir og settist þar til ríkis á Ögðum þeim er átt hafði
		Haraldur faðir hennar. Hálfdan óx þar upp. Var hann brátt mikill og sterkur
		og svartur á hár. Var hann kallaður Hálfdan svarti. Hann var nítján vetra er
		hann tók konungdóm á Ögðum. Fór hann þá þegar inn á Vestfold og skipti ríki
		við Ólaf bróður sinn svo sem fyrr er ritað. Sama haust fór hann með her á
		Vingulmörk á hendur Gandálfi konungi og áttu þeir margar orustur og höfðu
		ýmsir sigur. En að lyktum sættust þeir og skyldi Hálfdan hafa Vingulmörk
		hálfa sem áður hafði haft Guðröður faðir hans. Eftir það fór Hálfdan konungur
		upp á Raumaríki og lagði undir sig. Það spurði Sigtryggur konungur son
		Eysteins konungs. Hann hafði þá aðsetu á Heiðmörk og hafði áður lagið undir
		sig Raumaríki. Fór þá Sigtryggur konungur í móti Hálfdani konungi og varð þar
		orusta mikil og hafði Hálfdan sigur. En er flóttinn brast var Sigtryggur
		konungur lostinn öru undir vinstri hönd og féll hann þar. Síðan lagði Hálfdan
		undir sig allt Raumaríki. Eysteinn hét annar son Eysteins konungs, bróðir
		Sigtryggs. Hann var konungur á Heiðmörk. En er Hálfdan konungur kom út á
		Vestfold þá fór Eysteinn konungur með her sinn út á Raumaríki og lagði þar þá
		víða undir sig.</p>
	<h2 id="s2">2. kafli</h2>
	<p>Hálfdan svarti spurði að ófriður var á Raumaríki. Dró hann þá her saman
		og fór á Raumaríki á hendur Eysteini konungi og áttu þeir orustu. Hafði
		Hálfdan sigur en Eysteinn flýði upp á Heiðmörk. Hálfdan konungur fór þá með
		her sinn á Heiðmörk eftir honum og áttu þeir þar aðra orustu og hafði Hálfdan
		sigur en Eysteinn flýði norður í Dala á fund Guðbrands hersis. Hann efldist
		þaðan að liði, fór síðan út á Heiðmörk. Hann hitti Hálfdan svarta í ey hinni
		miklu er liggur í Mjörs og áttu þeir þar orustu og féll mart manna af
		hvorumtveggjum og hafði Hálfdan konungur sigur. Þar féll Guttormur son
		Guðbrands hersis er mannvænstur þótti vera á Upplöndum. Þá flýði Eysteinn
		konungur enn norður í Dala. Þá sendi hann Hallvarð skálk frænda sinn á fund
		Hálfdanar konungs að leita um sættir en fyrir sakir frændsemi gaf Hálfdan
		konungur upp Eysteini konungi hálfa Heiðmörk svo sem þeir frændur höfðu fyrr
		átt. En Hálfdan konungur lagði undir sig Þótn og þar sem Land heitir og
		Haðaland því að hann herjaði víða. Var hann þá og allríkur konungur.</p>
	<h2 id="s3">3. kafli</h2>
	<p>Hálfdan svarti fékk Ragnhildar dóttur Haralds gullskeggs. Hann var
		konungur í Sogni. Þau áttu son er Haraldur konungur gaf nafn sitt og fæddist
		sá sveinn upp í Sogni með Haraldi konungi. En er Haraldur konungur var örvasi
		að aldri þá átti hann engan son og gaf hann Haraldi dóttursyni sínum ríki
		sitt og lét hann taka til konungs. Litlu síðar andaðist Haraldur gullskeggur.
		Þann sama vetur andaðist Ragnhildur dóttir hans en eftir um vorið varð
		sóttdauður Haraldur konungur ungi í Sogni. Þá var hann tíu vetra gamall.
		Þegar er Hálfdan svarti spurði andlát hans þá byrjar hann ferð sína með miklu
		liði og fer norður til Sogns. Var þar vel við honum tekið. Taldi hann þar til
		ríkis og arfs eftir son sinn og var þar engi mótstaða. Lagði hann undir sig
		það ríki. Þá kom til hans Atli jarl hinn mjóvi af Gaulum. Hann var vin
		Hálfdanar konungs. Setti konungur hann yfir Sygnafylki að dæma þar landslög
		og heimta skatta til handa konungi. Fór þá konungur til Upplanda í ríki sitt.
	</p>
	<h2 id="s4">4. kafli</h2>
	<p>Hálfdan konungur fór um haustið út á Vingulmörk. Það var á einni nótt
		þar sem Hálfdan konungur var á veislu að um miðnætti kom til hans maður sá er
		hestvörð hélt og sagði honum að her var kominn nær bænum. Konungur stóð upp
		þegar og bað hirðmenn sína vopna sig. Síðan gengur hann út í garðinn og
		fylkti. Því næst komu þar Gandálfssynir, Hýsingur og Helsingur, með lið mikið
		og tókst þegar orusta. En fyrir því að Hálfdan konungur var ofurliði borinn
		flýði hann til skógar og lét mart manna. Þar féll Ölvir hinn spaki
		fósturfaðir Hálfdanar konungs. Eftir það dreif lið til konungs. Fór hann þá
		að leita Gandálfssona og hittust á Eiði við Eyja og berjast. Þar féll
		Hýsingur og Helsingur en Haki bróðir þeirra kom á flótta. Eftir það lagði
		Hálfdan konungur undir sig alla Vingulmörk en Haki flýði í Álfheima.</p>
	<h2 id="s5">5. kafli</h2>
	<p>Sigurður hjörtur er nefndur konungur á Hringaríki. Hann var meiri og
		sterkari en hver annarra. Hann var og manna fríðastur sýnum. Faðir hans var
		Helgi hinn hvassi en móðir hans var Áslaug dóttir Sigurðar orms í auga
		Ragnarssonar loðbrókar. Svo er sagt að Sigurður var þá tólf vetra gamall er
		hann drap Hildibrand berserk í einvígi og þá tólf saman. Mörg vann hann
		þrekvirki og er löng saga frá honum. Sigurður átti tvö börn. Ragnhildur hét
		dóttir hans. Hún var allra kvenna skörulegust. Var hún þá á tvítugsaldri.
		Guttormur hét bróðir hennar. Hann var á ungmennisaldri. En það er sagt frá
		atferð Sigurðar að hann reið einn saman út á eyðimerkur. Hann veiddi stór dýr
		og mannskæð. Hann lagði á það kapp mikið jafnan. Það var einn dag að Sigurður
		reið einn saman út á merkur sem vandi hans var til. Og er hann var langa hríð
		riðinn kom hann fram í rjóður nokkuð í nándir Haðalandi. Þá kom þar móti
		honum Haki berserkur með þrjá tigu manna. Féll þar Sigurður hjörtur en tólf
		menn af Haka en sjálfur hann lét hönd sína og hafði þrjú sár önnur. Eftir það
		reið Haki við menn sína til bús Sigurðar og tók í braut Ragnhildi dóttur hans
		og Guttorm bróður hennar og mikið fé og marga dýrgripi og hafði heim á
		Haðaland. Þar átti hann bú stór. Þá lét hann efna til veislu og ætlaði að
		gera brúðlaup til Ragnhildar en það dvaldist fyrir að sár hans höfðust illa.
		Haki Haðaberserkur lá í sárum um haustið og öndverðan vetur. En um jól var
		Hálfdan konungur á veislu á Heiðmörk. Hann hafði spurt öll þessi tíðindi. Það
		var einn morgun snemma er konungur var klæddur, kallaði til sín Hárek gand,
		sagði að hann skyldi fara yfir á Haðaland "og fær mér Ragnhildi dóttur
		Sigurðar hjartar." Hárekur bjóst og hafði hundrað manna, stillti svo ferðinni
		að þeir komu yfir vötnin í óttu til bæjar Haka, tóku dyr allar á skála þeim
		er húskarlar sváfu í. Síðan gengu þeir til svefnbúrs þess er Haki svaf í og
		brutu upp, tóku í brott Ragnhildi og Guttorm bróður hennar og allt fé það sem
		þar var en þeir brenndu skálann og alla menn þá er inni voru. Þeir tjölduðu
		vagn einn allveglegan og settu þar í Ragnhildi og bróður hennar og fóru til
		íssins. En Haki stóð upp og gekk eftir þeim um hríð. En er hann kom að
		vatnsísinum þá sneri hann niður hjöltum á sverðinu en lagðist á blóðrefilinn
		svo að sverðið stóð í gegnum hann. Fékk hann þar bana og er hann heygður á
		vatnsbakkanum. Hálfdan konungur sá að þeir fóru um vatnsísinn því að hann var
		allra manna skyggnstur. Hann sá vagn tjaldaðan og þóttist vita að erindi
		þeirra Háreks mundi orðið það sem hann vildi. Lét hann þá setja borð sitt og
		senda menn víða um byggðina og bauð til sín mörgum mönnum og var þar þann dag
		veisla mikil og prýðilega ger. Og að þeirri veislu fékk Hálfdan konungur
		Ragnhildar og var hún síðan rík drottning. Móðir Ragnhildar var Þórný dóttir
		Klakk-Haralds konungs af Jótlandi, systir Þyri Danmarkarbótar er átti Gormur
		hinn gamli Danakonungur er þá réð Danaveldi í þann tíma.</p>
	<h2 id="s6">6. kafli</h2>
	<p>Ragnhildi drottning dreymdi drauma stóra en hún var spök að viti. Sá
		var einn draumur er hana dreymdi að hún þóttist vera stödd í grasgarði sínum
		og þóttist taka þorn einn úr serk sér. En er hún hélt á honum þá óx hann svo
		að það varð teinn mikill svo að annar endir tók í jörð og varð brátt
		rótfastur en annar endir tók hátt í loft upp. Og því næst sýndist henni tréið
		svo mikið að hún fékk varla séð yfir upp. Það var og furðu digurt. Hinn
		neðsti hlutur trésins var rauður sem blóð en leggurinn upp fagurgrænn en
		limarnar hvítar sem snjár. Þá voru kvistir á trénu margir og stórir, sumir
		ofar en sumir neðar. Limar trésins voru svo miklar að henni þóttu dreifast um
		allan Noreg og enn miklu víðara.</p>
	<h2 id="s7">7. kafli</h2>
	<p>Hálfdan konung dreymdi aldrei. Honum þótti það undarlegt og bar fyrir
		þann mann er nefndur er Þorleifur spaki og leitaði ráða hvað er að því mætti
		gera. Þorleifur sagði hvað hann gerði ef hann forvitnaði nokkurn hlut, að
		hann færi í svínabæli að sofa og brást honum þá eigi draumur. Konungur gerði
		það og birtist honum draumur þessi. Honum sýndist sem hann væri allra manna
		best hærður og var hár hans allt í lokkum, sumir síðir svo að tók til jarðar,
		sumir í miðjan legg, sumir á kné, sumir í mjöðm eða miðja síðu, sumir eigi
		lengra en á háls en sumir ekki meir en sprottnir upp úr hausi sem knýflar. En
		á lokkum hans var hvers kyns litur. En einn lokkur sigraði alla við fegurð og
		með ljósleik og mikilleik. Þenna draum sagði hann Þorleifi spaka en Þorleifur
		þýddi svo að mikill afspringur mundi koma af honum og mundu hans ættmenn
		löndum ráða með miklum veg og þó eigi allir með jafnri frægð, en einn mundi
		sá af hans ætt koma er öllum mundi meiri og frægari. Og hyggja menn það að sá
		lokkur jarteini hinn helga Ólaf konung.</p>
	<h2 id="s8">8. kafli</h2>
	<p>Hálfdan konungur var viskumaður mikill og sanninda og jafnaðar og setti
		lög og gætti sjálfur og þrýsti öllum til að gæta og að eigi mætti ofsi steypa
		lögunum. Gerði hann sjálfur saktal og skipaði hann bótum hverjum eftir sínum
		burð og metnaði. Ragnhildur drottning ól son og var sá sveinn vatni ausinn og
		kallaður Haraldur. Hann var brátt mikill og hinn fríðasti. Óx hann þar upp og
		gerðist þegar íþróttamaður snemma og vel viti borinn. Móðir hans unni honum
		mikið en faðir hans minna.</p>
	<h2 id="s9">9. kafli</h2>
	<p>Hálfdan konungur tók jólaveislu á Haðalandi. Þar varð þá undarlegur
		atburður jólaaftan er menn voru til borða gengnir og var það allmikið
		fjölmenni, að þar hvarf vist öll af borðum og allt mungát. Sat konungur
		hryggur eftir en hver annarra sótti sitt heimili. En til þess að konungur
		mætti vís verða hvað þessum atburð olli þá lét hann taka Finn einn er
		margfróður var og vildi neyða hann til sannrar sögu og píndi hann og fékk þó
		eigi af honum. Finnurinn hét þannug mjög til hjálpar er Haraldur var sonur
		hans og Haraldur bað honum eirðar og fékk eigi, og hleypti Haraldur honum þó
		í brott að óvilja konungs og fylgdi honum sjálfur. Þeir komu þar farandi er
		höfðingi einn hélt veislu mikla og var þeim að sýn þar vel fagnað. Og er þeir
		höfðu þar verið til vors þá var það einn dag að höfðinginn mælti til Haralds:
		"Furðu mikið torrek lætur faðir þinn sér að er eg tók vist nokkura frá honum
		í vetur en eg mun þér það launa með feginsögu. Faðir þinn er nú dauður og
		skaltu heim fara. Muntu þá fá ríki það allt er hann hefir átt og þar með
		skaltu eignast allan Noreg."</p>
	<h2 id="s10">10. kafli</h2>
	<p>Hálfdan svarti ók frá veislu á Haðalandi og bar svo til leið hans að
		hann ók um vatnið Rönd. Það var um vor. Þá voru sólbráð mikil. En er þeir óku
		um Rykinsvík, þar höfðu verið um veturinn nautabrunnar en er mykrin hafði
		fallið á ísinn þá hafði þar grafið um í sólbráðinu. En er konungur ók þar um
		þá brast niður ísinn og týndist þar Hálfdan konungur og lið mikið með honum.
		Þá var hann fertugur að aldri. Hann hafði verið allra konunga ársælstur. Svo
		mikið gerðu menn sér um hann að þá er það spurðist að hann var dauður og lík
		hans var flutt á Hringaríki og var þar til graftar ætlað þá fóru ríkismenn af
		Raumaríki og af Vestfold og Heiðmörk og beiddust allir að hafa líkið með sér
		og heygja í sínu fylki og þótti það vera árvænt, þeim er næðu. En þeir
		sættust svo, að líkinu var skipt í fjóra staði og var höfuðið lagt í haug að
		Steini á Hringaríki en hverjir fluttu heim sinn hluta og heygðu og eru það
		allt kallaðir Hálfdanarhaugar.</p>
</body>
</html>